Chính sách miễn học phí cấp 3 trường công lập tại TP.HCM từ năm học 2025-2026
Chính sách tài chính giáo dục công lập tại TP.HCM ghi nhận một bước ngoặt mang tính an sinh xã hội sâu sắc, trực tiếp tác động đến cấu trúc ngân sách học tập của mọi hộ gia đình có con em theo học bậc trung học phổ thông.
Quyết định miễn toàn bộ học phí THPT
Căn cứ theo nghị quyết mới nhất của Hội đồng Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, bắt đầu từ năm học 2025-2026, toàn bộ học sinh theo học tại các cơ sở giáo dục trung học phổ thông công lập trên địa bàn thành phố được miễn hoàn toàn học phí. Chủ trương này nhằm hiện thực hóa mục tiêu phổ cập giáo dục toàn diện, giảm thiểu gánh nặng tài chính cho người học và gia đình trong bối cảnh chi phí sinh hoạt đô thị biến động.
Mức học phí chính thức áp dụng cho học sinh THPT công lập được quy định cụ thể như sau:
Chính sách miễn học phí này được Ngân sách Nhà nước của Thành phố bảo đảm cấp bù toàn bộ phần kinh phí hụt thu cho các nhà trường, bảo đảm các điều kiện hoạt động chuyên môn và chất lượng giảng dạy không bị ảnh hưởng.
Phạm vi áp dụng chính sách tại TP.HCM
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng thụ hưởng của chính sách này được quy định chuẩn hóa theo các tiêu chí hành chính và pháp lý sau:
- Đối tượng áp dụng: Tất cả học sinh đang theo học chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học phổ thông tại các trường công lập chính quy trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
- Không phân biệt địa bàn: Chính sách áp dụng đồng bộ đối với các trường công lập nằm ở khu vực nội thành (các quận trung tâm) lẫn khu vực ngoại thành (các huyện và thành phố Thủ Đức), bảo đảm sự công bằng trong tiếp cận giáo dục công.
- Giới hạn phạm vi: Chính sách chỉ áp dụng độc quyền cho hệ thống trường công lập. Các loại hình cơ sở giáo dục khác như trường tư thục, trường vốn đầu tư nước ngoài, hay hệ thống giáo dục thường xuyên công lập sẽ tuân thủ các quy chế tài chính và biểu mức học phí riêng biệt do cơ quan có thẩm quyền quy định.
Sự khác biệt về học phí giữa các chương trình học đặc biệt tại TP.HCM
Mặc dù chính sách miễn học phí đại trà được áp dụng cho học sinh trung học phổ thông công lập, các chương trình đào tạo đặc thù vẫn duy trì cơ chế tài chính riêng biệt nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng cao về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên nước ngoài và thời lượng học tập tăng cường.
Lớp chuyên tại các trường trung học phổ thông chuyên và trường có lớp chuyên
Các lớp chuyên hoạt động trong hệ thống trường công lập vẫn chịu sự điều chỉnh về mức thu học phí theo khung quy định của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đối với chương trình giáo dục phổ thông đại trà (hoặc được miễn giảm theo chính sách chung). Tuy nhiên, các khoản thu thỏa thuận phục vụ cho các hoạt động chuyên sâu, tài liệu chuyên khảo, hay thỉnh giảng chuyên gia sẽ được thỏa thuận riêng với phụ huynh theo từng năm học dựa trên nguyên tắc tính đúng, tính đủ và có sự đồng thuận của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Chương trình tích hợp (Cambridge / Anh - Mỹ)
Các lớp chương trình tích hợp cấp trung học phổ thông tại TP.HCM áp dụng mức học phí hoàn toàn khác biệt so với chương trình chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Mức học phí này được phê duyệt riêng bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm chi trả cho các yếu tố cấu thành chất lượng cao:
- Sử dụng chương trình giáo dục tích hợp chuẩn quốc tế.
- Đội ngũ giáo viên nước ngoài trực tiếp giảng dạy theo tỷ lệ quy định.
- Trang thiết bị học tập, phòng học chuyên đề và phần mềm bản quyền phục vụ riêng cho chương trình.
Công thức tính chi phí trung bình cho mỗi học sinh theo chương trình tích hợp trong một năm học có thể được khái quát qua biểu thức tổng chi phí tài chính học tập:
Trong đó, mức học phí bổ sung cho yếu tố quốc tế thường dao động ở mức cao (thường từ vài triệu đồng đến hơn mười triệu đồng mỗi tháng tùy thuộc vào cấp học và cơ sở giáo dục cụ thể), không thuộc diện được ngân sách nhà nước cấp bù học phí phổ thông.
Chương trình chất lượng cao "Tiên tiến, hội nhập quốc tế"
Các trường công lập triển khai mô hình chất lượng cao hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính một phần hoặc toàn phần. Mức thu học phí đối với các lớp này được quyết định dựa trên đề án tự chủ đã được cơ quan quản lý nhà nước phê duyệt, phản ánh đúng chi phí thực tế để duy trì các tiêu chuẩn vượt trội về sĩ số lớp học (ít học sinh hơn lớp đại trà), thời lượng học ngoại ngữ tăng cường, hoạt động kỹ năng sống và cơ sở vật chất hiện đại. Phụ huynh khi đăng ký cho học sinh theo học các chương trình đặc thù này cần nắm rõ biểu mức thu cụ thể được niêm yết công khai tại trường vào đầu mỗi năm học để chủ động kế hoạch tài chính.
Tổng hợp các khoản thu thỏa thuận và dịch vụ giáo dục đầu năm
Mặc dù học sinh bậc trung học phổ thông công lập tại Thành phố Hồ Chí Minh được miễn hoàn toàn học phí theo chính sách mới, ngân sách giáo dục đầu năm học của phụ huynh vẫn bao gồm các khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục, các khoản thu thỏa thuận và các khoản đóng góp bắt buộc theo quy định pháp luật. Việc nắm rõ danh mục này giúp gia đình chủ động chuẩn bị nguồn lực tài chính một cách minh bạch và hợp lý.
Danh mục khoản thu thỏa thuận và bán trú
Theo các quy định hiện hành đối với cơ sở giáo dục công lập, bên cạnh học phí đã được miễn, nhà trường và ban đại diện cha mẹ học sinh có thể thỏa thuận thu một số khoản phục vụ trực tiếp cho hoạt động học tập và sinh hoạt của học sinh tại trường. Các khoản thu này phải tuân thủ nguyên tắc tự nguyện, thỏa thuận bằng văn bản trên cơ sở thống nhất giữa phụ huynh và nhà trường, đồng thời không vượt mức trần do Hội đồng nhân dân thành phố quy định.
Danh mục các khoản thu thỏa thuận và dịch vụ hỗ trợ giáo dục thường bao gồm:
- Tiền ăn và chăm sóc bán trú: Áp dụng cho các trường tổ chức học hai buổi hoặc giữ học sinh ăn trưa tại trường, bao gồm chi phí bữa ăn dinh dưỡng và thù lao chăm sóc, quản lý học sinh ngoài giờ học chính thức.
- Trang thiết bị phục vụ bán trú: Chi phí mua sắm, duy trì các vật dụng phục vụ cho việc nghỉ ngơi và sinh hoạt bán trú như giường gấp, chiếu, mền, gối hoặc thiết bị làm mát.
- Nước uống học sinh: Chi phí cung cấp nước uống tinh khiết đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm trong suốt năm học.
- Kinh phí trang phục học sinh: Gồm đồng phục học sinh, đồng phục thể dục thể thao và phù hiệu theo mẫu chung của nhà trường.
- Các khoản thu phục vụ hoạt động giáo dục kỹ năng hoặc ngoại khóa tự nguyện: Được thỏa thuận dựa trên nhu cầu thực tế của người học và đề án hoạt động đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Mỗi khoản thu thỏa thuận đều phải được hạch toán, thu chi công khai, minh bạch và có chứng từ thu tiền đầy đủ cho từng học sinh. Nhà trường tuyệt đối không được gộp chung các khoản thu thỏa thuận vào danh mục thu bắt buộc nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho phụ huynh.
Quy định về bảo hiểm y tế học sinh
Bên cạnh các khoản thu thỏa thuận, bảo hiểm y tế học sinh là chính sách an sinh xã hội bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế nhằm đảm bảo quyền lợi chăm sóc sức khỏe ban đầu và điều trị y tế cho người học trong suốt quá trình ngồi trên ghế nhà trường.
Mức đóng bảo hiểm y tế học sinh được tính toán dựa trên mức lương cơ sở hiện hành. Cụ thể, mức đóng ban đầu được xác định theo công thức:
Trong đó, là mức lương cơ sở quy định ( đồng/tháng). Theo đó, mức đóng bảo hiểm y tế đối với mỗi học sinh trong một năm là:
Tuy nhiên, nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính với các gia đình, ngân sách nhà nước thực hiện chính sách hỗ trợ mức đóng tối thiểu . Do đó, số tiền thực tế mà phụ huynh cần đóng cho học sinh là mức tối đa:
Khoản đóng góp này thường được thu một lần vào đầu năm học hoặc chia theo kỳ tùy theo hướng dẫn của cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương phối hợp với nhà trường. Thẻ bảo hiểm y tế cấp cho học sinh có giá trị sử dụng toàn quốc, giúp các em được hưởng quyền lợi khám chữa bệnh đúng tuyến tại các cơ sở y tế theo quy định, đảm bảo an toàn sức khỏe trong suốt năm học.
Quy định pháp lý mới về việc tổ chức dạy học thêm tại trường công lập
Bên cạnh chính sách miễn học phí chính khóa, vấn đề tổ chức và kinh phí dạy học thêm trong các cơ sở giáo dục công lập cũng có những bước chuyển biến quan trọng theo hành lang pháp lý mới. Cụ thể, căn cứ theo các quy định mới tại Thông tư 29/2024 do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành nhằm thay thế các văn bản cũ, khung pháp lý về hoạt động dạy thêm, học thêm trong nhà trường đã được siết chặt nhằm đảm bảo tính minh bạch và giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh học sinh.
Điểm đổi mới mang tính bước ngoặt của quy định này nằm ở cơ chế tài chính áp dụng cho các hoạt động bổ trợ kiến thức tổ chức trong khuôn viên trường công lập. Theo đó, nhà trường không được phép thu tiền học thêm trực tiếp từ học sinh đối với các lớp học thêm chính thống thuộc kế hoạch giáo dục của nhà trường; thay vào đó, kinh phí tổ chức dạy thêm sẽ được cân đối và trích từ nguồn ngân sách nhà nước cấp theo định mức quy định.
Quy định này tác động trực tiếp đến cấu trúc chi phí giáo dục đầu cấp và trong năm học của phụ huynh học sinh cấp ba tại Thành phố Hồ Chí Minh. Khi học sinh tham gia các lớp bồi dưỡng văn hóa, ôn thi tốt nghiệp hoặc phụ đạo học lực kém được tổ chức nội bộ tại trường công lập, gia đình sẽ được miễn khoản chi phí này, giúp hiện thực hóa triệt để mục tiêu phổ cập giáo dục trung học phổ thông không gánh nặng học phí và các khoản thu gắn liền với giờ học chính khóa.
Tuy nhiên, phụ huynh cần lưu ý phân biệt rõ ràng giữa hoạt động dạy thêm chính thống do nhà trường chủ trì bằng nguồn ngân sách công và các hình thức dịch vụ giáo dục, câu lạc bộ ngoại khóa hay học kỹ năng mềm theo thỏa thuận. Đối với các cơ sở giáo dục ngoài công lập hoặc các trung tâm giáo dục thường xuyên, biểu mức thu học phí và phí dịch vụ giáo dục ngoài giờ sẽ tuân thủ theo các quy chế tài chính độc lập đã được cơ quan quản lý nhà nước phê duyệt từ đầu năm học.
Giải pháp lập ngân sách tài chính học tập toàn diện cho phụ huynh học sinh
Việc bước vào bậc học trung học phổ thông đánh dấu một giai đoạn tài chính mới đối với các hộ gia đình, đặc biệt khi cấu trúc các khoản thu tại trường công lập đã có sự thay đổi đáng kể. Mặc dù chính sách miễn toàn bộ học phí áp dụng từ năm học 2025-2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã giảm thiểu phần lớn gánh nặng cốt lõi, phụ huynh học sinh vẫn cần xây dựng một kế hoạch ngân sách toàn diện dựa trên tổng hợp các chi phí thực tế phát sinh trong suốt năm học.
Tổng hợp các cấu phần chi phí thực tế
Để tránh tình trạng bị động trước các khoản thu đầu năm, bản kế hoạch tài chính cần bóc tách rõ ràng các nhóm chi phí chính. Cụ thể, ngân sách học tập hằng năm có thể được cấu trúc qua công thức tổng chi phí ước tính:
Trong đó, các khoản thu bắt buộc và cố định bao gồm bảo hiểm y tế học sinh với mức đóng tối đa khoảng đồng mỗi năm sau khi đã áp dụng mức hỗ trợ tối thiểu từ ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, nhóm các khoản thu dịch vụ thỏa thuận phục vụ trực tiếp cho hoạt động học tập và bán trú dao động tùy theo từng mô hình trường học và thỏa thuận cụ thể giữa ban đại diện cha mẹ học sinh với nhà trường.
Nguyên tắc phân bổ và cân đối ngân sách đầu cấp
Khi học sinh bước vào lớp 10, phụ huynh nên áp dụng phương pháp lập dự phòng tài chính theo chu kỳ ba giai đoạn rõ rệt:
- Giai đoạn đầu năm học: Tập trung giải quyết các khoản thu cố định, mua sắm đồng phục, sách giáo khoa và các dụng cụ học tập thiết yếu. Đây là thời điểm tổng chi phí đạt đỉnh điểm trong năm.
- Giai đoạn giữa năm học: Phân bổ dòng tiền đều đặn hằng tháng để chi trả cho các dịch vụ bán trú, nước uống, học phẩm và các khoản thu thỏa thuận theo tiến độ thực tế của nhà trường.
- Giai đoạn dự phòng rủi ro: Luôn duy trì một quỹ tài chính dự phòng tương đương với đến tổng ngân sách giáo dục dự kiến nhằm chủ động đối phó với các khoản chi phí y tế phát sinh hoặc các hoạt động ngoại khóa bất ngờ.
Việc chủ động nắm bắt biểu mức thu và lập kế hoạch tài chính khoa học không chỉ giúp phụ huynh tối ưu hóa nguồn lực kinh tế gia đình mà còn tạo nền tảng ổn định tâm lý cho học sinh trong suốt quá trình học tập.
Gia sư để tham khảo
Trần Thị Kim Thi
#ND1363Trường Đại học Công Nghệ TP.HCM · Robot và Trí tuệ nhân tạo · Đại học
Lê Minh Thuận
#ND3476Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG - TP. HCM · Hóa học · Đại học
Nguyễn Kim Tố Quyên
#ND1164Đại học Kinh tế TP. HCM · Hệ thống thông tin quản lý - Business Information Systems · Đại học
Nguyễn Hữu Mạnh
#ND1149Kinh tế Tp.HCM · Đầu tư tài chính · Đại học
Giải pháp DayThem hỗ trợ học tập và tối ưu hóa chi phí ngoài giờ
Trong bối cảnh phụ huynh và học sinh luôn phải cân đối giữa chất lượng học tập ngoài giờ và áp lực tài chính, nền tảng DayThem cung cấp các giải pháp kết nối giáo dục minh bạch, giúp tối ưu hóa chi phí và nguồn lực học tập. Thay vì tham gia các lớp học thêm tràn lan với mức chi phí không được kiểm soát, phụ huynh và học sinh có thể chủ động hoạch định ngân sách nhờ vào các công cụ hỗ trợ trực tuyến hiệu quả.
Thông qua tính năng Tìm và chọn gia sư, người học có thể dễ dàng tìm kiếm theo môn học, tìm theo khu vực và tham khảo đánh giá thực tế để chọn người dạy phù hợp nhất với năng lực và điều kiện kinh tế của gia đình. Hệ thống này đảm bảo sự minh bạch về thông tin và chi phí, giúp phụ huynh kiểm soát tốt các khoản đầu tư giáo dục ngoài giờ. Bên cạnh đó, nền tảng cung cấp đa dạng hình thức tiếp thu kiến thức như Học tại nhà hoặc Học trực tuyến, giúp linh hoạt thời gian và tiết kiệm chi phí đi lại.
Song song với việc kết nối người dạy, kho tàng Tài liệu và bài tập trên hệ thống hỗ trợ đắc lực cho quá trình tự học của học sinh. Người học có thể tìm tài liệu học, tìm bài tập và đề thi, cũng như tham khảo bài giảng chi tiết mà không phải phát sinh thêm nhiều chi phí mua sắm sách tham khảo hay tài liệu trôi nổi trên thị trường. Việc kết hợp giữa định hướng học tập cá nhân hóa và nguồn học liệu mở giúp học sinh củng cố kiến thức vững chắc, đồng thời giúp gia đình tối ưu hóa toàn diện bài toán tài chính giáo dục cấp trung học phổ thông.
Tài liệu, bài tập và đề thi tham khảo
Đề Thi Cuối Học Kỳ 2 Môn Sinh 10 Năm Học 2020 2021
Trần Phương Thư
Đề Cương Ôn Tập Học Kỳ 1 Sinh Học 10 Năm Học 2023 2024
Phan Khắc Hải
Kế Hoạch Chuyên Môn Tổ Sinh Học Năm 2020 2021
Nguyễn Tấn Mạnh Tú
Đề Thi Môn Sinh Tuyển Sinh 10 Chuyên Sở GD Quảng Nam 2020 2021
Phạm Huy Điền