Năm học 2026-2027 có được miễn học phí không

Chính sách miễn học phí năm học 2026-2027 trên toàn quốc và thực tế triển khai

Năm học 2026-2027 đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của đông đảo học sinh, phụ huynh và cộng đồng về việc liệu chính sách miễn học phí toàn diện có được triển khai trên phạm vi toàn quốc hay không. Dưới đây là phân tích chi tiết về khung pháp lý, quy định hiện hành và lộ trình thực hiện liên quan đến học phí cùng các khoản chi phí học tập.

Quy định chung về học phí phổ thông

Tính đến năm học 2026-2027, hệ thống giáo dục phổ thông công lập tại Việt Nam chưa áp dụng chính sách miễn học phí đại trà cho toàn bộ học sinh trên phạm vi toàn quốc. Việc thu học phí vẫn được căn cứ theo các nghị định và khung pháp lý hiện hành của Chính phủ cùng các bộ ngành liên quan, trong đó mức thu được quy định cụ thể tùy thuộc vào từng cấp học (mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông) và điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Riêng đối với cấp tiểu học trong hệ thống công lập, học sinh đã được Nhà nước đảm bảo miễn hoàn toàn học phí theo Luật Giáo dục. Tuy nhiên, đối với bậc trung học cơ sở và trung học phổ thông, phụ huynh vẫn phải đóng góp khoản học phí theo khung quy định của cấp có thẩm quyền, trừ các trường hợp thuộc đối tượng chính sách được miễn, giảm theo quy định pháp luật. Một số địa phương có nguồn lực ngân sách dư dã có thể tự cân đối để hỗ trợ thêm hoặc miễn giảm một phần học phí cho học sinh trên địa bàn, nhưng đây không phải là chính sách bắt buộc áp dụng chung cho toàn quốc trong năm học này.

Lộ trình miễn phí sách giáo khoa và học phí theo Nghị định

Về vấn đề hỗ trợ chi phí học tập và trang thiết bị, Chính phủ đã ban hành Nghị định 271/2026 quy định chính sách miễn phí sách giáo khoa trên toàn quốc. Theo lộ trình chính thức được phê duyệt tại văn bản này, chính sách miễn phí sách giáo khoa sẽ chính thức được triển khai từ năm học 2029-2030 cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc.

Do đó, trong năm học 2026-2027, sách giáo khoa chưa được miễn phí diện rộng cho tất cả học sinh phổ thông trên cả nước. Dù vậy, Nghị định 271/2026 cũng bao gồm điều khoản khuyến khích các địa phương có khả năng cân đối ngân sách chủ động thực hiện sớm chính sách này nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho phụ huynh ngay trước thềm năm học 2029-2030. Các gia đình cần lưu ý nắm bắt đúng mốc thời gian pháp lý này để chủ động lập kế hoạch tài chính, tránh nhầm lẫn về thời điểm áp dụng các chính sách miễn giảm trên phạm vi toàn quốc.

Miễn học phí tại TP.HCM trong năm học 2026-2027 và các khoản thu thực tế

Bên cạnh các quy định chung trên phạm vi toàn quốc, bức tranh tài chính giáo dục tại các đô thị lớn như TP.HCM có những bước đi đặc thù nhằm giảm gánh nặng trực tiếp cho các hộ gia đình.

Phạm vi áp dụng chính sách tại TP.HCM

Trong năm học 2026-2027, học sinh các cấp trên địa bàn TP.HCM được miễn toàn bộ học phí theo các nghị quyết đặc thù của địa phương nhằm hỗ trợ an sinh xã hội và thúc đẩy chất lượng giáo dục toàn diện.

Bên cạnh chính sách miễn học phí phổ thông, địa phương này cũng chính thức triển khai chương trình cho mượn sách giáo khoa miễn phí bắt đầu từ năm học 2026-2027 đối với các khối lớp trọng điểm gồm lớp 1, lớp 6 và lớp 10. Lộ trình này sẽ được mở rộng dần để hoàn thiện cho tất cả các khối học còn lại vào năm 2029. Chủ trương này giúp phụ huynh tiết kiệm đáng kể chi phí đầu năm học, đồng thời đảm bảo mọi học sinh đều có đủ học liệu tiêu chuẩn để đến lớp.

Các khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục vẫn phát sinh

Mặc dù chính sách miễn học phí và hỗ trợ sách giáo khoa theo mượn được áp dụng, phụ huynh có con em theo học tại các trường công lập trên địa bàn TP.HCM cần lưu ý rằng nghĩa vụ tài chính chưa được xóa bỏ hoàn toàn. Theo quy định hiện hành, các khoản thu dịch vụ phục vụ và hỗ trợ hoạt động giáo dục ngoài giờ học chính thức vẫn tiếp tục phát sinh.

Các khoản thu này bao gồm:

• Chi phí tổ chức bán trú (tiền ăn, chăm sóc bán trú).
• Học phí các môn tự chọn, kỹ năng sống, ngoại ngữ tăng cường hoặc tin học ngoài chương trình chuẩn.
• Tiền nước uống, thiết bị phục vụ cá nhân học sinh và các dịch vụ y tế học đường cơ bản.

Cơ quan quản lý giáo dục địa phương yêu cầu các cơ sở giáo dục phải niêm yết công khai, minh bạch các khoản thu dịch vụ này từ đầu năm học, đảm bảo thỏa thuận đồng thuận với phụ huynh và không vượt quá mức trần do Hội đồng nhân dân thành phố ban hành.

Đối tượng được miễn, giảm học phí và chính sách hỗ trợ sách giáo khoa

Bên cạnh các quy định chung, hệ thống chính sách giáo dục quốc gia và địa phương tiếp tục duy trì các cơ chế an sinh chuyên biệt nhằm đảm bảo không có học sinh, sinh viên nào bị bỏ lại phía sau do rào cản tài chính.

Học sinh có hoàn cảnh khó khăn và dân tộc thiểu số

Đối với các bậc học phổ thông, chính sách miễn giảm học phí luôn đi kèm với các gói an sinh xã hội hỗ trợ chi phí học tập thiết yếu. Điển hình như tại TP.HCM, chính quyền thành phố đã chuẩn bị nguồn ngân sách định hướng 150 tỉ đồng để cấp miễn phí sách giáo khoa hằng năm cho toàn bộ học sinh có hoàn cảnh khó khăn và học sinh dân tộc thiểu số. Cơ chế này giúp các em giải quyết gánh nặng mua sắm đầu năm học, đảm bảo đầy đủ tài liệu học tập ngay từ những ngày đầu tiên đến trường.

Bên cạnh đó, các địa phương trên toàn quốc tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ chi phí học tập theo Nghị định của Chính phủ dành cho học sinh là người dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, học sinh mồ côi không nơi nương tựa, hoặc học sinh khuyết tật. Mức hỗ trợ được tính toán dựa trên định mức chi phí tối thiểu phục vụ học tập, chi trả trực tiếp cho gia đình hoặc nhà trường để mua sắm dụng cụ, tập vở và phương tiện đi lại.

Chính sách hỗ trợ tài chính đối với sinh viên đại học

Khác với giáo dục phổ thông, khối giáo dục đại học không áp dụng chính sách miễn học phí đại trà mà vận hành theo cơ chế chia sẻ chi phí giữa nhà nước, người học và gia đình. Để bảo vệ quyền học tập của sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học thực hiện nghiêm túc và đầy đủ chính sách miễn, giảm học phí cho các đối tượng chính sách theo quy định pháp luật hiện hành.

Song song với việc miễn giảm học phí trực tiếp, hệ thống tài chính giáo dục đại học trong năm học 2026-2027 chú trọng đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ gián tiếp mang tính bền vững:

• Tăng trưởng quỹ học bổng khuyến khích học tập: Các trường đại học bắt buộc trích một tỷ lệ phần trăm từ nguồn thu học phí để lập quỹ học bổng cấp cho sinh viên có thành tích học tập khá, giỏi và sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó.
• Chương trình tín dụng ưu đãi học sinh, sinh viên: Phối hợp cùng các ngân hàng chính sách xã hội để duy trì gói cho vay vốn với lãi suất thấp, thời hạn trả nợ linh hoạt sau khi tốt nghiệp, giúp sinh viên trang trải học phí và chi phí sinh hoạt.
• Hỗ trợ việc làm bán thời gian và trợ cấp đột xuất: Khuyến khích các trường kết nối với doanh nghiệp tạo cơ hội việc làm thêm đúng chuyên môn, đồng thời thiết lập quỹ cứu trợ khẩn cấp hỗ trợ sinh viên gặp biến cố tài chính bất ngờ trong gia đình.

Khung mức thu học phí và quy định kiểm soát tăng giá đối với các cơ sở giáo dục

Bên cạnh các chính sách miễn và giảm học phí cho một số đối tượng ưu tiên, công tác quản lý khung mức thu và kiểm soát việc tăng giá đối với các cơ sở giáo dục, đặc biệt là khối giáo dục đại học, đóng vai trò then chốt nhằm đảm bảo tính công bằng xã hội và khả năng chi trả của người học trong năm học 2026-2027.

Quy định rà soát và hạn chế tăng học phí đại học

Nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính với người học và phụ huynh trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có những chỉ đạo sát sao đối với các cơ sở giáo dục đại học. Theo đó, các trường đại học được yêu cầu phải tiến hành rà soát kỹ lưỡng mức thu học phí cho năm học 2026-2027, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Nghị định 238/2025/NĐ-CP. Cơ quan quản lý kiên quyết yêu cầu các cơ sở đào tạo hạn chế việc tăng học phí cao và đột ngột, tránh gây cú sốc tài chính cho sinh viên và gia đình.

Bên cạnh đó, một điểm mới quan trọng trong quản lý tài chính giáo dục đại học là quy định siết chặt phương thức thu học phí theo tín chỉ. Cụ thể, tổng số tiền học phí thu theo các tín chỉ của toàn bộ khóa học không được vượt quá tổng mức thu học phí tính theo năm học của cả khóa học đó. Quy định này bảo vệ quyền lợi chính đáng của người học, ngăn chặn tình trạng lách luật để tăng chi phí đào tạo qua hình thức phân rã tín chỉ.

Trách nhiệm của cơ sở giáo dục trong việc niêm yết mức thu

Để đảm bảo tính minh bạch và quyền được thông tin của người học, các cơ sở giáo dục trên toàn quốc chịu trách nhiệm pháp lý trong việc công khai toàn bộ biểu mức thu học phí và các khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục trước khi năm học mới bắt đầu. Việc niêm yết phải được thực hiện rõ ràng tại các bảng thông tin chính thức của nhà trường, trên cổng thông tin điện tử (website) trường và thông báo trực tiếp tới người học trong giấy báo trúng tuyển hoặc nhập học.

Việc công khai minh bạch này giúp phụ huynh và sinh viên chủ động cân đối nguồn lực tài chính, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để cơ quan chức năng và xã hội giám sát việc tuân thủ các quy định về giá dịch vụ giáo dục. Các trường vi phạm quy định niêm yết công khai hoặc tự ý nâng mức thu ngoài khung quy định sẽ phải chịu sự xử lý kỷ luật và thanh kiểm tra theo đúng chế độ quản lý tài chính hiện hành.

Lập kế hoạch tài chính giáo dục và giải pháp hỗ trợ học tập cho con em

Trước những biến động về khung học phí và các khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục trong năm học 2026-2027, việc chủ động lập kế hoạch tài chính từ sớm là yếu tố cốt lõi giúp các gia đình giảm bớt áp lực kinh tế. Phụ huynh nên tiến hành rà soát các khoản thu dự kiến của nhà trường, bao gồm học phí theo đúng nghị định công bố, các khoản thu thỏa thuận hợp pháp và chi phí sinh hoạt phát sinh. Việc phân bổ nguồn ngân sách giáo dục theo từng giai đoạn (đầu năm, giữa kỳ và cuối năm) sẽ giúp hạn chế tối đa tình trạng bị động trước các khoản đóng góp đột xuất.

Bên cạnh áp lực về tài chính, chất lượng học tập và nhu cầu củng cố kiến thức cho con em cũng đòi hỏi sự đầu tư hợp lý nhưng vẫn phải đảm bảo tính kinh tế. Để tối ưu hóa chi phí đầu tư cho giáo dục mà vẫn đảm bảo hiệu quả tiếp thu kiến thức của học sinh, phụ huynh và người học có thể tận dụng các nền tảng công nghệ hỗ trợ học tập minh bạch và hoàn toàn miễn phí lệ phí kết nối. Nền tảng DayThem cung cấp giải pháp tìm và chọn gia sư giúp phụ huynh dễ dàng tra cứu, lựa chọn người dạy phù hợp dựa trên các tiêu chí cụ thể như tìm theo môn, tìm theo khu vực và tham khảo đánh giá thực tế từ cộng đồng.

Đồng thời, người học có thể linh hoạt chọn hình thức học tại nhà hoặc trực tuyến tùy theo điều kiện thời gian và khoảng cách địa lý của gia đình. Đối với nhu cầu tự học và củng cố kiến thức, việc chủ động khai thác kho tài liệu học, bài tập và đề thi miễn phí trên hệ thống giúp học sinh tiết kiệm đáng kể chi phí mua sắm sách tham khảo bên ngoài. Với nguyên tắc người học không mất lệ phí khi sử dụng dịch vụ kết nối, các giải pháp này góp phần đắc lực hỗ trợ phụ huynh quản lý ngân sách giáo dục hiệu quả, đảm bảo con em được tiếp cận nguồn lực học tập chất lượng trong suốt năm học.

Gia sư để tham khảo